REHBER
GEO nedir? ChatGPT gibi motorlarda nasıl görünürsünüz?
GEO, işletmenizin ChatGPT ve Perplexity yapay zekâ araçlarının cevaplarında anılması için yapılan çalışmadır. Ön koşulu dizinlenmiş sağlam bir sitedir.
·
Yazan Erdem G. · İZVELA
GEO (Generative Engine Optimization), bir işletmenin ChatGPT, Perplexity ve benzeri yapay zekâ araçlarının verdiği cevaplarda kaynak olarak anılmasını sağlama çalışmasıdır. İnsanlar artık yalnız arama kutusuna değil, sohbet robotlarına da soruyor. "Kemalpaşa’da kime tabela yaptırabilirim?" sorusunun cevabında anılmak, yeni tür bir görünürlüktür.
Yapay zekâ araçları kaynakları nasıl seçer?
Bu araçlar cevap üretirken web’deki içeriklerden beslenir ve alıntılanabilir, net, soru odaklı içerikleri tercih eder. Google’ın kendi yapay zekâ özellikleri için resmi kural da nettir. Özel bir sihir yoktur. Sitenin dizinlenmiş olması ve içeriğin gösterilebilir olması ön koşuldur. Yani GEO, sağlam SEO’nun üstüne kurulur, onun yerine geçmez.
İçerik nasıl yazılırsa yapay zekâ cevabına girer?
Üç özellik öne çıkar. Tanım-önce açılış. Sayfa, konuyu ilk cümlede tanımlar, robot cevabını oradan alır. Soru-formatlı başlıklar. İnsanların sorduğu biçimde ("fiyat neye göre belirlenir?") kurulan bölümler, sorunun kendisiyle eşleşir. Kendi kendine yeten pasajlar. Her bölüm, sayfanın kalanını okumadan da anlamlı olmalıdır. Robotlar sayfayı bütün olarak değil pasaj pasaj kullanır.
Teknik tarafta da içeriğin ham HTML’de var olması gerekir. Yalnız tarayıcıda JavaScript ile beliren metni birçok robot hiç görmez.
GEO için sitenizde neyi kontrol etmelisiniz?
Robots dosyanızın yapay zekâ botlarına kapalı olup olmadığına bakın. Farkında olmadan engelleyen çok site var. Şema işaretlemelerinin görünür metinle birebir aynı olduğundan emin olun. Ve işletmenizle ilgili temel bilgilerin (ne yaptığınız, nerede hizmet verdiğiniz, nasıl ulaşılacağı) sitede açık cümlelerle yazılı olduğunu kontrol edin. Robot, çıkarım yapmak yerine yazılı olanı aktarır.
Yapay zekâ botlarının sitenize girmesine izin vermeli misiniz?
Bu bir tercih ve bilinçli verilmesi gerekiyor. Sitenizin kök dizinindeki robots dosyası hangi botun neye erişebileceğini söylüyor. Yapay zekâ araçlarının tarayıcıları da bu dosyayı okuyor. Erişimi kapatırsanız içeriğiniz o araçların cevaplarında kaynak olarak anılmıyor.
Görünürlük istiyorsanız izin vermek gerekiyor. Kapatmak isteyen işletmeler de var ve gerekçeleri meşru olabiliyor, örneğin özgün araştırma yayınlayan yayıncılar. Ama yerel bir hizmet işletmesi için kapatmanın getirisi yok, kaybı var.
Kendi sitemizde nasıl yaptığımızı söyleyelim. robots.txt dosyamız 15 yapay zekâ botuna adıyla açık, aralarında GPTBot, ClaudeBot, PerplexityBot ve Google-Extended var. Hiçbir sayfa kapalı değil. Botun gördüğü sayfa ile ziyaretçinin gördüğü sayfa birebir aynı. Bota ayrı bir sürüm sunmak politika ihlali, üstelik gereksiz iş.
Şema işaretlemesi yapay zekâ görünürlüğü için ne işe yarıyor?
Şema, sayfadaki bilgiyi makinenin okuyabileceği biçimde tekrar yazmaktır. İşletme adı, adres, çalışma saatleri, hizmet listesi ve sık sorulan sorular bu biçimde işaretlendiğinde makine onları tahmin etmek zorunda kalmıyor.
Buradaki tek kural şemanın görünür metinle birebir aynı olması. Sayfada yazmayan bir bilgiyi şemaya koymak ya da farklı bir değer yazmak, arama motorlarının politikalarına aykırı ve güven kaybettiriyor. Şema sayfayı tarif eder, süslemez.
Yapay zekâ cevabında görünmek gerçekten iş getiriyor mu?
Dürüst cevap şu. Bir yapay zekâ cevabında anılmak, arama sonucundaki bir tıklama kadar doğrudan trafik getirmiyor, çünkü kullanıcı çoğu zaman cevapla yetiniyor. Getirisi başka yerde. Kullanıcı bir hizmet ararken aldığı cevapta sizin adınız geçtiğinde marka tanınırlığı kuruluyor ve o kişi daha sonra doğrudan sizi arıyor.
Bu yüzden yapay zekâ görünürlüğünü tek başına bir kanal gibi değil, arama görünürlüğünün uzantısı gibi düşünmek daha doğru. Zaten ön koşulu da aynı. Bir sayfa arama motorunun dizinine girmemişse yapay zekâ cevabında da anılmıyor.
GEO ile SEO arasındaki fark nedir?
SEO, arama sonuç listelerinde üst sıraya çıkma çalışmasıdır. GEO ise yapay zekâ araçlarının ürettiği cevabın içinde anılma çalışmasıdır. İkisi aynı temelden beslenir. Dizinlenmiş, hızlı, net içerikli bir site. GEO, SEO olmadan çalışmaz.
Yapay zekâdan gelen ziyaretçi değerli midir?
Google’ın kendi verisine göre yapay zekâ kaynaklı tıklamalar ortalamadan daha nitelikli. Kullanıcı siteye ne aradığını bilerek gelir ve daha uzun kalır. Az ama isabetli trafik, çok ama alakasız trafikten iyidir.

