Geri

REHBER

Tabela yaptırma süreci nasıl işler, nelere dikkat etmelisiniz?

Keşiften montaja tabela yaptırmanın adımları. Ölçü nasıl alınır, belediye izni ve ilan reklam vergisi nasıl yürür, montaj günü ne olur, en sık hatalar neler.

·

Yazan Erdem G. · İZVELA

Tabela yaptırmak, bir ürün sipariş etmekten çok bir cepheyi okunur hale getirme işidir. Ölçü, malzeme, ışık, izin ve montaj birbirine bağlıdır ve biri eksik kalınca sonuç cephede görünür. Süreci, daha önce hiç tabela yaptırmamış bir işletme sahibinin gözünden baştan sona anlattık. Hangi tabela türünün nerede çalıştığını ayrı bir rehberde anlattık. Burada türden bağımsız olarak işin nasıl yürüdüğüne bakıyoruz.

Tabela yaptırmaya nereden başlanır?

Başlangıç noktası cephenin kendisidir. İşe cephenin karşıdan ve iki yandan çekilmiş birkaç fotoğrafıyla başlamak en çok zaman kazandıran adımdır. Fotoğraf, tabelanın oturacağı yüzeyi, saçağı, kepengi, klima dış ünitesini ve komşu tabelaları gösterir. Bunların her biri ölçüyü ve montaj yöntemini etkiler.

İkinci adım logonun dosyasıdır. Baskıya ya da kesime giden her iş vektör dosya ister. Elinizde yalnız sosyal medyadan indirilmiş küçük bir görsel varsa harfler büyütülünce kenarları dağılır. Dosya yoksa önce logonun yeniden çizilmesi gerekir ve bu iş tabeladan önce planlanır.

Üçüncü adım işletmenin ne yazacağına karar vermesidir. Ad tek başına mı duracak, altına iş kolu mu yazılacak, telefon numarası cepheye girecek mi. Bu kararlar sonradan değişirse tabela yeniden tasarlanır. İlk görüşmede netleşmeleri işi kısaltır.

Ölçü nasıl alınır, cepheye ne sığar?

Ölçü fotoğraftan tahmin edilmez, yerinde alınır. Cephenin genişliği, tabelanın oturacağı bandın yüksekliği ve yüzeyin ne olduğu (sıva, kompozit kaplama, cam ya da metal) ölçülür. Aynı keşifte elektrik hattının nereden geleceği de belirlenir. Işıklı tabelanın kablosu sonradan cepheye asılı kalmasın diye hat en baştan planlanır.

Harf yüksekliği okuma mesafesine göre seçilir. Dükkân cephesinde 30 ile 60 santimetre arası harf çoğu durumda yeterlidir. İç mekân yönlendirmesinde 15 ile 30 santimetre arası kullanılır. Yol kenarında araçtan okunacak bir pilon tabela ise şehir içinde çoğunlukla 3 ile 6 metre yüksekliğe çıkar. Bu aralıklar ölçüye başlamak için bir çerçevedir. Kesin değer cephede belirlenir.

Komşu tabelalar da ölçüye girer. Yan yana duran iki tabela aynı yükseklikte ve aynı banda hizalıysa cadde düzenli okunur. Biri yukarıda biri aşağıdaysa göz önce düzensizliği görür. Keşifte komşu tabelaların alt ve üst kotu not edilir.

Tasarım aşamasında hangi kararlar verilir?

Tasarım aşaması renk, zemin ve ışık kararıdır. İlk soru logonun renklerinin tabelada aynen korunup korunamayacağıdır. Cephe rengiyle çakışıyorsa harfin arkasına bir zemin eklenir. Koyu cephede açık harf, açık cephede koyu ya da renkli harf daha uzaktan okunur.

Işık kararı tasarımın parçasıdır ve tasarımla birlikte verilir. Harfin içinden ışık mı verilecek, arkadan duvara mı vuracak, yoksa tabela ışıksız mı kalacak. Her birinin gece görüntüsü farklıdır ve işletme akşam da çalışıyorsa gece görüntüsü gündüzden daha çok müşteri getirir.

Tasarım onayı cephe fotoğrafının üstüne yerleştirilmiş bir görselle alınır. Boş zeminde duran bir tasarım cephede nasıl duracağını göstermez. Onay bu görsel üzerinden verilir ve üretim ancak ondan sonra başlar.

Belediye izni ve ilan reklam vergisi nasıl yürür?

Cepheye asılan her tabela belediyenin ilan ve reklam düzenine girer. İki ayrı konu vardır ve çoğu zaman karıştırılır. Birincisi tabelanın ölçüsüne, yerine ve ışığına ilişkin kurallardır. Bunlar ilçe belediyesinin ve büyükşehir belediyesinin reklam yönetmeliklerinde yazılıdır. İkincisi ilan ve reklam vergisidir. Süreç, Belediye Gelirleri Kanunu kapsamında işletmenin belediyeye verdiği bir beyanla başlar.

Vergi tabelanın metrekaresine göre hesaplanır ve ışıklı tabela ile ışıksız tabela ayrı tarifeye girer. Tarife belediyeye göre değiştiği için tutarı ilgili belediye söyler. Beyanname işletme adına verilir ve tabelanın yükümlülüğü işletmeye aittir. Bu adımı atlamak sonradan cezalı tahakkukla geri gelir.

Bazı yerlerde belediye dışında bir onay daha gerekir. Alışveriş merkezinde, iş hanında ya da site içinde yönetim planı tabela ölçüsünü ve biçimini sınırlayabilir. Keşifte bunu sorarız. Yönetimin kabul etmeyeceği bir tabelayı üretmek iki tarafa da zaman kaybettirir.

Üretim ve montaj günü ne olur?

Üretim süresi malzemeye göre değişir. Düz bir folyo yazı birkaç günde hazır olur. İçten aydınlatmalı kutu harf daha uzun sürer. Her harf ayrı ayrı kesilir, bükülür ve içine aydınlatma yerleştirilir. Keşifte söylenen süre de türe göre verilir. Tek bir genel süre yoktur.

Montaj günü cephede yükseklikte çalışılır. İskele ya da platform gerekip gerekmediği keşifte belirlenir. Elektrik bağlantısı montajla aynı gün yapılır ve kablo cephe içinden ya da kanal içinden gizlenir. Kepenk varsa tabelanın kepenk kutusuyla çakışmadığı montajdan önce bir kez daha kontrol edilir.

Montaj bittiğinde tabela gündüz ve mümkünse gece görülerek teslim edilir. Gece kontrolü ışık dağılımının eşit olup olmadığını gösterir. Bir harfin diğerinden sönük yanması ancak hava karardığında belli olur.

Tabela yaptırırken en sık yapılan hatalar nelerdir?

En sık hata ölçüyü fotoğraftan tahmin etmektir. İkincisi logonun vektör dosyasını temin etmeden işe başlamaktır. Üçüncüsü ışık kararını en sona bırakmaktır. Elektrik hattı planlanmamış bir cepheye sonradan ışıklı tabela asılırsa kablo görünür kalır.

Bir başka hata komşu tabelayla aynı rengi seçmektir. Caddede yan yana duran iki aynı renk tabela birbirini siler. Keşifte komşu cephelere bakmak da ölçü almak kadar önemlidir.

Son hata fiyatı tek başına karşılaştırmaktır. İki teklif aynı ölçüyü, aynı malzemeyi, aynı ışık kaynağını ve aynı montaj kapsamını içermiyorsa karşılaştırılamaz. Düşük teklifin içinde montaj yoksa ya da aydınlatma daha kısa ömürlü bir parçaysa fark sonradan ödenir.

Teslimden sonra tabela bakım ister mi?

İster, ama az ister. Işıklı tabelada zamanla ışık kaynağı ya da sürücü değişebilir. Bu yüzden teslimde hangi parçanın nasıl değiştirileceği ve kime başvurulacağı yazılı olarak verilmelidir. Dış cephede duran her yüzey toz ve kurum tutar. Yılda bir yumuşak temizlik okunurluğu korur.

Tabela işletmenin ömrü boyunca cephede durur ve çoğu zaman markanın en çok görülen parçasıdır. İşi doğru sırayla yürütmek bu uzun ömrün güvencesidir. Önce fotoğraf ve dosya, sonra ölçü, sonra tasarım onayı, sonra izin, en son üretim ve montaj. Sıra bozulduğunda bedel cephede görünür.

Tabela keşfi ücretli mi?

Kemalpaşa ve çevresinde tabela ve araç işleri için keşif ücretsizdir. Keşifte cephe ölçülür, elektrik hattı ve montaj yüzeyi belirlenir, komşu tabelalar not edilir. Teklif bu ölçümlerin üstüne yazılır. Fotoğrafa bakıp rakam verilmez.

İlan ve reklam vergisini kim öder, ne zaman beyan edilir?

Vergi işletmeye aittir ve tabela asılmadan önce ilgili belediyeye beyanname verilir. Tutar tabelanın metrekaresine ve ışıklı olup olmadığına göre belediyenin kendi tarifesinden hesaplanır. Tabelacı ölçüyü ve türü yazılı olarak verir, beyanı işletme yapar.

Tabelanın gece de okunması için ne gerekir?

Işık kaynağı tasarım aşamasında seçilir ve elektrik hattı keşifte planlanır. İçten aydınlatmalı harf gece harfin kendisini okutur, arkadan aydınlatma ise harfi duvara düşen ışıkla gösterir. İkisi de akşam çalışan işletmede gündüzden daha çok iş görür. Işıksız tabela gece yalnız cadde aydınlatmasına kalır.

WhatsApp'tan teklif al